ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହାସିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ମିଳିଛି ଆଉ ଏକ ନୂଆ ସ୍ୱୀକୃତି। ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କେଦାରଗୌରୀ ମନ୍ଦିର ପରିସରକୁ ରାଜ୍ୟ ସଂରକ୍ଷିତ କୀର୍ତ୍ତି ବା ‘ଷ୍ଟେଟ୍ ପ୍ରୋଟେକ୍ଟେଡ୍ ମନୁମେଣ୍ଟ’ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି। ଏନେଇ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଗେଜେଟ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଏହି ଘୋଷଣା ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟ ସଂରକ୍ଷିତ କୀର୍ତ୍ତି ସଂଖ୍ୟା ୨୧୨ରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨୧୩ରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ମାରକୀ ସଂରକ୍ଷଣ ଆଇନ, ୧୯୫୬ର ଧାରା ୩ର ଉପଧାରା ୩ ଅନୁଯାୟୀ କେଦାରଗୌରୀ ମନ୍ଦିର ପରିସରକୁ ଏହି ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଗେଜେଟ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି ହେବା ସହ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର ପରିସରର ଐତିହାସିକ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଆଇନଗତ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଛି।
ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱରର ମନ୍ଦିରମାଳିନୀ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ କେଦାରଗୌରୀ ମନ୍ଦିରର ରହିଛି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଧାର୍ମିକ, ଐତିହାସିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟ। ଏହି ମନ୍ଦିର ପରିସର ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପତ୍ୟ, କଳିଙ୍ଗ ଶୈଳୀ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଦର୍ଶନ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହା କେବଳ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ଆସ୍ଥାର କେନ୍ଦ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ, କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଐତିହ୍ୟ।
ରାଜ୍ୟ ସଂରକ୍ଷିତ କୀର୍ତ୍ତିର ମାନ୍ୟତା ମିଳିବା ପରେ ମନ୍ଦିର ପରିସରର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଆଇନଗତ ଢାଞ୍ଚା ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ହୋଇଛି। ଏହାର ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ଥାପତ୍ୟ, କଳାକୃତି ଓ ଐତିହାସିକ ପରିଚୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ସହ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏହି ଐତିହ୍ୟକୁ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖିବାରେ ଏହି ମାନ୍ୟତା ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ମୋଟ ୨୧୨ଟି ରାଜ୍ୟ ସଂରକ୍ଷିତ କୀର୍ତ୍ତି ରହିଥିଲା। କେଦାରଗୌରୀ ମନ୍ଦିର ପରିସର ଏହି ତାଲିକାରେ ସାମିଲ ହେବା ପରେ ଏବେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୨୧୩କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ମାରକୀଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ଦିଗରେ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପଦକ୍ଷେପ।
କେଦାରଗୌରୀ ମନ୍ଦିରକୁ ମିଳିଥିବା ଏହି ନୂଆ ମାନ୍ୟତା ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଐତିହାସିକ ଗୌରବକୁ ଆହୁରି ସମୃଦ୍ଧ କରିବା ସହ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନ କଳା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ମନ୍ଦିର ପରମ୍ପରାର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ନୂଆ ଆଶା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
